Vak- en vormingsgebieden

De kleutergroepen
Het doel van ons onderwijs is het kind te begeleiden vanuit zijn of haar bekende wereld naar het onbekende. Kleuters zijn aanvankelijk nog op zichzelf gericht. Naarmate ze ouder worden richt de verkenning van hun leefwereld zich ook op de mensen om hen heen. Daarom is de ontwikkeling van het samenspelen en samenwerken en een goede begeleiding daarbij van groot belang.

We werken in de kleutergroepen vanuit de kring. Daarnaast wordt gespeeld en gewerkt aan tafels, in hoeken, in de speelzaal en op het plein. We werken in de groepen aan de hand van thema's. Op een speelse manier leren de kinderen hoe hun wereld in elkaar zit. Er zijn tal van materialen om de kinderen op motorisch, sociaal-emotioneel, creatief en verstandelijk gebied verder in hun ontwikkeling te brengen. Behalve een poppenhoek, bouwhoek, computerhoek en boekenhoek is er ook een luisterhoek waar de kinderen m.b.v. koptelefoons allerlei opdrachten krijgen. In de kleuterafdeling zijn ook allerlei ontwikkelingsmaterialen in gebruik om de eerste beginselen van het rekenen, lezen en schrijven aan te leren. Dit gaat stapsgewijs. Voor de oudste kleuters zijn er activiteiten die al duidelijk gericht zijn op de voorbereiding voor groep 3; oefeningen voor de ontwikkeling van de grove en fijne motoriek, speciale werkbladen en een begin met de eerste stappen in het leesonderwijs.

Een dag in de kleutergroep
De kinderen komen binnen en gaan zitten in de kring. De leerkracht begroet de kinderen en de ouders. Bij de bel vertrekken de ouders en kan de kring beginnen. De ochtend start met het aansteken van de kaars en het zingen van enkele liedjes. Het werken en spelen vormen de hoofdactiviteiten op een dag. De kinderen gaan spelen of moeten een werkje doen. Alle activiteiten sluiten zoveel mogelijk aan bij de belevingswereld en het niveau van de kinderen. De leerkracht helpt, stimuleert en observeert de kinderen. Bewegingsonderwijs is ook een van de hoofdactiviteiten. Dit gebeurt in het speellokaal, maar ook op het benedenplein.

De volgende activiteiten komen aan de orde:
• Taalactiviteiten, zoals voorlezen, een boek bekijken, taalspelletjes doen, vertellen in een kring, poppenkast spelen,
   lezen, stempelen, luisteractiviteiten enzovoort.
• Rekenactiviteiten, zoals wegen, meten, tijd waarnemen, tellen, hoeveelheden vergelijken, cijfers oefenen, met de
   getallenlijn werken enzovoort.
• Spelen en werken: vrij spel in de hoeken, werken met allerlei ontwikkelingsmateriaal, knutselen, tekenen, verven enzovoort.
• Bewegingsactiviteiten: gymles met klim-/klautermateriaal, zang- en tikspelen, dansen op muziek, buitenspel enzovoort.
• Muzikale activiteiten: zingen, ritmiek, spelen met instrumenten, dans en drama, enzovoort.

Overgang naar groep 3
In groep 3 maakt het spelend leren van de kleutergroepen plaats voor methodegebonden leerstof, die vaak klassikaal wordt aangeboden. Dat maakt dat het kind voor de overstap naar groep 3 een aantal vaardigheden moet bezitten op verstandelijk en motorisch gebied, maar het moet er ook sociaal en emotioneel aan toe zijn. Zo moet het kind een tijdje geconcentreerd aan een opdracht kunnen werken. Het moet de wil hebben om een opdracht tot een goed einde te brengen. Het moet beschikken over de vaardigheden, die nodig zijn om te leren lezen en rekenen. Het moet ook een poos zonder de hulp van de leerkracht kunnen. Het moet teleurstellingen kunnen verwerken. De motoriek moet zover ontwikkeld zijn dat het een potlood en een schaar behoorlijk kan hanteren. Normaal zijn de kinderen rond het zesde levensjaar aan de overgang naar groep 3 toe. Maar er zijn kinderen, die daar nog niet aan te zijn en meer gebaat zijn bij een verlengde kleuterperiode. Anderen zijn er eerder aan toe. Besluitvorming hierover vindt altijd zeer zorgvuldig en in samenspraak met de ouders plaats. Hoofdzaak is het belang van het kind.

Groep 3
In groep 3 begint voor de kinderen het leesonderwijs. De kinderen krijgen dagelijks op een speelse wijze uit de methode Veilig Leren Lezen een nieuw woord aangeboden. Als alle woorden uit de methode behandeld zijn en de werkschriftjes doorgewerkt, wordt begonnen met de eerste spellingsregels.
Ook het rekenen heeft een belangrijke plaats in groep 3. De eerste maanden is er nog geen sprake van sommen maken. Begrippen als meer, minder, evenveel, tellen en getallen splitsen komen veel aan de orde. Daarna beginnen we met de zogenaamde bus-sommen. Verder is er (natuurlijk) aandacht voor het schrijven, verkeer, natuuronderwijs, tekenen, handvaardigheid, muziek en bewegingsonderwijs.

Groep 4 t/m 8
In groep 3 zijn de kinderen al gewend geraakt aan echte werkboekjes voor lezen, taal, rekenen en schrijven. Het onderwijs wordt dan al voor een deel bepaald door leermethodes. In de hogere groepen is dat meer en meer het geval. Zo komen er ook methodes bij voor natuuronderwijs, aardrijkskunde en geschiedenis. De verplichte hoeveelheid leerstof wordt steeds groter. Vroeger betekende een leerstofjaarklassensysteem: alle kinderen op hetzelfde moment hetzelfde aanbod in soort en hoeveelheid leerstof. Wie meer aankon had pech, wie moeite met de leerstof had ook. Nu proberen we naast klassikale momenten (voor iedereen hetzelfde) steeds meer tijd in te ruimen voor zelfstandig werken. De kinderen hebben dan wat meer keuzevrijheid, hoeven niet allemaal evenveel en hetzelfde en de leerkracht is in staat kinderen in groepjes of individueel extra te helpen. Dit betekent wel dat kinderen moeten kunnen werken zonder hulp van leerkracht, zelf keuzes moeten kunnen maken en gemotiveerd moeten zijn om echt door te werken. Niet iedereen kan dit zomaar. Ook dat moet aangeleerd worden. Ons onderwijs bevindt zich dus in een groeiproces van klassikaal naar meer individueel gericht onderwijs. Klassikale momenten als samen muziek maken, samen discussiëren, samen naar een verhaal of uitleg luisteren en samen iets vieren willen we zeker behouden.
Om te kijken of alle kinderen wel voldoende leren van ons onderwijs, maken we gebruik van de methodegebonden toetsen en het Cito-leerlingvolgsysteem waarbij we de opbrengsten kunnen vergelijken met landelijke gegevens en elk kind kunnen volgen in zijn/haar ontwikkeling.

Een dag in de midden- en bovenbouw
Om half negen komen de groepen binnen. We starten met een gebed, een bijbelverhaal en eventueel gesprekken. Vanaf groep 4 staat op het bord het programma van de dag vermeld. De ochtend bestaat uit twee werkperioden, onderbroken door een korte pauze.
In de midden- en bovenbouw ligt in de eerste werkperiode het accent op lezen, rekenen, taal en schrijven. Na de pauze worden deze activiteiten voortgezet, maar ook wereldoriënterende en muzikale activiteiten krijgen een plek. De middag bestaat veelal uit het aanbieden van de zaakvakken aardrijkskunde, geschiedenis en de natuuronderwijs. Gymmen is een activiteit die op vaste momenten in de week is ingeroosterd, omdat meerdere scholen gebruik maken van de gymzaal.

De vakken nader bekeken:
Lezen
In groep 3 wordt systematisch en klassikaal begonnen met het technische lees- en taalonderwijs. We gebruiken de methode Veilig leren lezen. Het is een globaal methode wat betekent dat nieuwe letters altijd worden aangeboden in een woord. Eerst leert het kind het woord ‘maan’ en van daar uit de losse letters m-aa-n. Met de nieuwe letters vormt het kind weer nieuwe woorden. De techniek van het voortgezet lezen wordt bevorderd doordat het kind op eigen niveau oefent. De methode Estafette helpt ons daarbij. Lezen houdt in dat je weet hebt van de inhoud van de gelezen tekst. Wij stimuleren het lezen van allerlei soorten teksten zoals verhalen, gedichten en informatieve teksten. Vanaf groep 4 krijgen kinderen les in leesstrategieën. Hoe moet je een bepaalde tekst lezen? Welke manieren ken je om de inhoud van een tekst te ontrafelen? Kortom: we gaan verder met het aanleren van technieken voor begrijpend lezen en studerend lezen. De methode Tussen de regels  wordt hierbij gebruikt.
Lezen bestaat niet louter uit techniek. Je moet lezen vooral ook leuk vinden. Om het zelfstandig lezen van allerlei soorten boeken te bevorderen, ontplooien we vele activiteiten voor en door kinderen. Alle leerkrachten lezen in de groepen voor. Kinderen worden wegwijs gemaakt in de bibliotheek door het personeel van de Bibliotheek Rivierenland in Culemborg.

Taal
Het onderwijs in de Nederlandse taal kent vele facetten. In de onderbouw is uitbreiding van de woordenschat en het luisteren naar en spreken met de ander belangrijk. Dit mondelinge taalgebruik breidt zich uit met het leren uiten van jezelf; het houden van spreekbeurten vanaf groep 5; het op diverse wijze communiceren met de ander en het ontdekken van de expressieve kanten van taal door bijvoorbeeld het dramatiseren. Naast het mondelinge taalgebruik neemt het schriftelijke taalgebruik een grote plaats in. Jezelf kunnen uitdrukken op papier is zo eenvoudig niet. De kinderen leren naast spellen en ontleden ook creatief met taal om te gaan door verhalen en gedichten te schrijven. We gebruiken daarvoor de methode Taal Actief.

Rekenen
Voor de kleuters gebruiken we bronnenboeken en het computerprogramma “Bas telt mee”. De kinderen in de groepen 3 t/m 8 leren rekenen met de methode Wereld in Getallen. Het rekenen is vooral gebaseerd op het verwerven van inzicht. Uiteraard leren de kinderen nog steeds de cijfermatige bewerkingen als optellen, aftrekken, vermenigvuldigen en delen. Maar ook hier geldt dat het op basis van inzicht in de getallen moet plaatsvinden. Als u uw kind wilt helpen, houdt er dan rekening mee dat het anders aangeleerd wordt dan vroeger. U kunt altijd de groepsleerkracht om uitleg vragen. In groep 8 krijgen de kinderen één keer in de week bridgeles. Hiermee leren ze op een andere manier het rekenen te gebruiken. De lessen worden gegeven door mensen van de bridgeclub uit Culemborg.

Schrijven
In de onderbouw worden veel oefeningen gedaan om de grove en fijne motoriek te ontwikkelen. Een goed ontwikkelde fijne motoriek is voorwaarde voor het leren schrijven. We gebruiken hiervoor in alle groepen de methode Pennenstreken. Het doel van de motorische oefeningen in schrijven is een duidelijk leesbaar en verzorgd eigen handschrift te ontwikkelen.

Wereldoriëntatie
Dit vak valt bij ons uiteen in 5 vakgebieden, die elk een eigen methode kennen:
Aardrijkskunde: ‘Geobas’, een methode die veel aandacht besteedt aan geografische kennis, maar ook de topografie niet vergeet. In groep 5 begint dit met een eerste oriëntatie. We leren de kinderen omgaan met plattegronden en de atlas.
Geschiedenis: ‘Bij de tijd’, een methode die - met oog voor de tijdlijn - kinderen interesse en begrip bijbrengt over de loop van de geschiedenis en de maatschappelijke verhoudingen en geestelijke stromingen daarin. Het gaat hierbij voornamelijk om het ontwikkelen van historisch besef en het zien van historische ontwikkelingen, die geleid hebben tot de huidige maatschappij.
Kennis der natuur: ‘Wijzer door de natuur’, een methode met veel aandacht voor de natuur (biologie) en natuurkunde, maar ook gezondheid en hygiëne. Door gebruik te maken van leskisten wordt dit vakgebied verlevendigd door proefjes, thematafels en excursies in de omgeving van de school.
Techniek: de techniektorens, techniekweken
Verkeer: Vanuit de belevingswereld van het kind worden verkeerssituaties besproken, waarbij de omgeving van de school ook aandachtspunt is. In groep 8 doen de leerlingen mee aan het (theoretisch) en praktisch (fiets-)examen van 3VO. Dit in samenwerking met de plaatselijke politie.

Verder is het houden van spreekbeurten erg belangrijk.
Er wordt in de groepen ook regelmatig gebruik gemaakt van het programma-aanbod van School TV.

Tehatex
Net als het leren van taal, rekenen en het leren over de wereld neemt de kunstzinnige vorming een belangrijke plaats in op onze school. We gebruiken hiervoor de term tehatex. Dit wil zeggen tekenen, handvaardigheid en textiele werkvormen. Alle kinderen van de groep 3 t/m 8 krijgen tehatex. Zij worden in kleine groepen ingedeeld die meestal 3 weken aan een opdracht werken. Daarna wordt er gewisseld, zodat alle technieken aan de orde komen. Bij deze lessen helpen ook altijd ouders mee. Er worden werkstukken opgehangen in de klas, in school tentoongesteld of ze zijn zichtbaar als decor tijdens de maandviering.

Muziek, dans, drama
Alle groepen maken gebruik van de methode "Moet je doen: dans, drama en muziek".  Daarnaast hebben alle groepen eenmaal per jaar een maandviering. Tijdens de vieringen laten de kinderen onderdelen zien op het terrein van: pantomime, poppenspel, toneel, dans en muziek. Ook doet onze school doet mee aan het muziekproject van het samenwerkingsverband tussen de Muziekschool en de gemeente Culemborg. De kinderen van groep 3 krijgen lessen algemene muzikale vorming (AMV) de kinderen van de groepen 6 en 7 maken kennis met diverse instrumenten. Ook gaan we naar het theater met de kinderen. Daarnaast krijgen de kinderen uit de groepen 1 en 2 en de groepen 4 en 5 dit jaar danslessen van een vakleerkracht (op school). Groep 7 en 8 krijgen “slagwerk”.

Engels
De groepen 7 en 8 krijgen Engelse les. Luister- en spreekvaardigheid zijn hierbij belangrijke onderdelen.
Er worden eenvoudige gesprekjes gevoerd over allerlei dagelijkse onderwerpen. En natuurlijk sluiten we aan bij de jongerencultuur door in het Engels te zingen. De kinderen leren Engels uit de methode Real English.

Bewegingsonderwijs
Een basisbehoefte van kinderen is de behoefte aan beweging. Het speelt een belangrijke rol in de totale ontwikkeling (motorisch, sociaal en emotioneel) van het kind. De groepen 1 en 2 gaan voor de lichamelijke oefeningen elk dagdeel naar buiten en twee keer per week naar het speellokaal. Groep 3 heeft twee keer per week gymlessen in het eigen speellokaal. De andere groepen gaan voor de gymnastiek naar de gymzaal van de Julianaschool. Tevens organiseren we jaarlijks sportochtenden voor de verschillende groepen in samenwerking met de Culemborgse scholen van onze Stichting. Wij nemen ook deel aan buitenschoolse sportactiviteiten zoals schoolvoetbal, korfbal en tennis en de avondvierdaagse.

Godsdienstige vorming
De viering neemt een belangrijke plaats in. Door samen feest te vieren, willen we kinderen laten ervaren wat het is om een gemeenschap te zijn. We praten over het thema van de week, dat in de Bijbellessen van die week aan de orde komt. We luisteren naar de verhalen en spiegelen die naar het heden. We zingen een lied van de week en andere bijpassende liederen. Dat kinderen zich betrokken leren voelen bij anderen vinden we belangrijk. Elke maandag wordt geld opgehaald. Jaarlijks wordt een project uitgekozen waaraan we het geld besteden. We zoeken naar doelen die kinderen aanspreken. Wij sparen als school ook het hele jaar voor Plan Nederland en daarnaast elk jaar voor een ander project.

Informatie- en communicatietechnologie (ICT)
We vinden het belangrijk dat kinderen ICT kunnen toepassen bij lezen, rekenen, taal en bij wereldoriëntatie. In alle groepen staan dan ook computers. Voor het gebruik van computers en internet  “ondertekenen” de kinderen een protocol, zodat ze weten wat wel en niet mag. Dit protocol hangt in elk lokaal.
We gebruiken de computer op de volgende manieren:
In multimediatoepassingen: tekst, beeld en geluid worden gecombineerd.
Voor informatietechnologie om via de internetverbinding het World Wide Web te bezoeken. Hier vinden kinderen informatie die ze nodig hebben voor een werkstuk of presentatie.
Voor communicatie: het versturen en ontvangen van elektronische post (e-mail). Dit kan met andere scholen in binnen- en buitenland.
Voor oefenen van leerstof op onder andere het gebied van rekenen en taal.

Burgerschapsvorming
Als basisschool willen we dat onze leerlingen zich zoveel mogelijk ontplooien en bereiden we ze voor op deelname aan onze samenleving. Daarom leren we ze vaardigheden die je nodig hebt om je in de samenleving staande te houden (denk aan goed kunnen lezen, schrijven en rekenen). Daarnaast willen we de kinderen ook stimuleren om later actief aan onze democratische samenleving deel te nemen. Daar heb je kennis voor nodig (hoe zit de samenleving in elkaar?), maar ook vaardigheden zoals respectvol met elkaar discussiëren. Het is bovendien van belang dat je leert handelen vanuit met elkaar gedeelde normen en waarden.